Dark Sky Park Texel

Ambitie: internationaal erkende status

Een samenwerking van de provincie Noord-Holland, gemeente Texel, Staatsbosbeheer, Nationaal Park Duinen van Texel, milieu federatie, IVN, Nacht van de Nacht, Sterrenwacht Texel, Texels Ondernemers Platform en Vigor Novus hebben samen een werkgroep opgericht met de naam Sterren Dichterbij Texel. Deze werkgroep heeft ambitie uitgesproken om Texel de grootste Dark Sky Park van Nederland te maken.

Een Dark Sky Park is een internationaal erkende status voor een donker aaneengesloten gebied. Deze status kan gebruikt worden om het eiland positief te promoten voor toeristen die van rust en duisternis willen genieten of voor mensen die ’s nachts zoveel mogelijk sterren willen zien. Kunstmatige verlichting reflecteert ’s nachts het licht in de vochtdeeltjes van de lucht. Daardoor ontstaat er een lichtgevende koepel (halo) boven steden en dorpen. Hoe meer kunstmatig licht, hoe minder helder de hemel en hoe minder sterren men kan waarnemen. Daarnaast heeft kunstmatig licht een verstorende werking op het ritme en de gezondheid van mens en natuur.

Nationaal Park Duinen van Texel heeft om die reden Vigor Novus gevraagd lichtmetingen en foto’s te maken in het natuurgebied van Texel. Dit onderzoek is nodig voor een aanvraag bij de IDA, verantwoordelijk voor het geven van de status Dark Sky Park.

 

12

 

De Groen-Zwarte oplossing

Duurzaam verlichten waar het moet, duisternis waar het kan

Begin 2009 heeft Vigor Novus een idee gepitcht bij de gemeente Texel om de eerste gemeente in Nederland te worden met energie-neutrale verlichting. De aanleiding was het ambitiemanifest van de Waddeneilanden uit 2007 om in 2020 zelfvoorzienend in de energiebehoefte te zijn. Daarnaast stelde de raad in 2007 vijf kernwaardes van Texel vast, waarvan één kernwaarde duisternis was.

Hieruit heeft Vigor Novus de Groen-Zwarte visie opgesteld: “Duurzaam verlichten waar het moet, duisternis waar het kan”. Vigor Novus stelde in 2010 een beleidsplan duurzame openbare verlichting op. Op basis van de visie werden Texelse richtlijnen opgesteld waar op het eiland verlicht moest worden en waar en wanneer er gedimd, gemarkeerd of gedoofd kon worden. Vervolgens heeft Vigor Novus per straat berekend wat voor gevolgen deze nieuwe uitgangspunten zouden hebben op het gebied energie, onderhoud en exploitatie. In totaal bleek door de combinatie van ledverlichting en slim schakelen tweederde van de energie bespaard te kunnen worden. De resterende benodigde energie, kon daardoor voortaan duurzaam en lokaal worden opgewekt met zonnepanelen.

Ook financieel bleek het plan erg aantrekkelijk doordat de investering zichzelf terugverdiende dankzij lagere onderhoudskosten en energielasten. Daarom werd het beleidsplan unaniem door de Texelse gemeenteraad goedgekeurd. Een jaar later honoreerde het Waddenfonds 1,3 miljoen euro voor het project en de provincie Noord-Holland 0,3 miljoen euro. In 2014 begon de aanbesteding en in 2016 werd alle openbare verlichting op Texel vervangen door slimme ledverlichting. Daarmee werd Texel de eerste overheid in Europa met energie-neutrale verlichting.Voorkant-v146

Led’s veranderen industrieverlichting in industriële Verlichting

In hoeverre kan ledverlichting bestaande openbare verlichting vervangen?

In 2008 heeft Pepijn Lijklema voor de opleiding Industrieel Ontwerpen van de TU Delft onderzoek gedaan naar deze vraag. Hij onderzocht in opdracht van de gemeente Texel in hoeverre ledverlichting geschikt was om de bestaande verlichting te vervangen. Daarvoor heeft Lijklema aanbevelingen gedaan ten aanzien van de veerhaven bij ’t Horntje. Hij voorspelde dat het overgrote deel van de verlichting door actieve markering vervangen kon worden en de resterende armaturen door ledmarkering kon worden vervangen om zo 90% van het huidige energieverbruik te besparen. Rijkswaterstaat en de provincie Noord-Holland, samen verantwoordelijk voor de meeste lichtmasten in het gebied hebben aangegeven liever te wachten met de vervangen, omdat het gebied waarschijnlijk opnieuw wordt ingericht komende decennium. Bij het onderzoek is veel literatuuronderzoek gedaan naar de invloed van verlichting op sociale veiligheid en de verkeersveiligheid. Dit literatuuronderzoek zou later als basis dienen voor het beleidsplan dat de jaren erna is opgesteld voor de openbare verlichting op de rest van het eiland.

Sustainable-Public-Lighting-based-on-LED-technology---Pepijn-Ostar-Lijklema-(final-report)(third-press)800

Copyright © freshface 2013